Μετρό Θεσσαλονίκης: Διχάζουν τα αρχαιολογικά ευρήματα

tanea.gr,13/02/2013

Η απόφαση για τη μεταφορά τους στο πρώην στρατόπεδο Παύλου Μελά στη Σταυρούπολη έχει προκαλέσει αντιδράσεις ανάμεσα στους αρχαιολόγους...Στο βόρειο τμήμα του σταθμού Αγία Σοφία αποκαλύφθηκε μνημειακό σύνολο της ύστερης αρχαιότητας που περιελάμβανε τμήμα της αρχαίας οδού, η οποία ήταν στρωμένη με μαρμάρινες πλάκες

«Πόλεμος» έχει ξεσπάσει στη Θεσσαλονίκη μετά την απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου να μεταφερθούν στο πρώην στρατόπεδο Παύλου Μελά, στη Σταυρούπολη, τα αρχαιολογικά ευρήματα που αποκαλύφθηκαν στον σταθμό Βενιζέλου του μετρό.

Οι ανασκαφές της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων στην Εγνατία έφεραν στο φως πολύ καλά διατηρημένο τμήμα της Λεωφόρου των Βυζαντινών ή Μέσης Οδού, της ιστορικής οδικής αρτηρίας της πόλης που χρονολογείται μεταξύ του 6ου και των αρχών του 7ου αιώνα. Σε βάθος μόλις έξι μέτρων εντοπίστηκε τμήμα της λεωφόρου, μήκους 76 μέτρων, φτιαγμένο από χοντρές μαρμάρινες πλάκες με στεγασμένα πεζοδρόμια και τα απομεινάρια ενός εντυπωσιακού τετραπύλου στο πρότυπο της Αψίδας του Γαλερίου, δημοσίων κτιρίων και καταστημάτων, που αποτελούν αδιάψευστους μάρτυρες του εμπορικού χαρακτήρα της πόλης.

Ωστόσο τα εξαιρετικής σημασίας αρχαιολογικά ευρήματα αποφασίστηκε να «μετακομίσουν» αρκετά χιλιόμετρα μακριά, καθώς οι τεχνικοί της Αττικό Μετρό εκτιμούν ότι δεν υπάρχει κανένα περιθώριο να μετακινηθεί καν ο σταθμός, πολύ δε περισσότερο να καταργηθεί.

Η απόφαση του ΚΑΣ, η οποία ήταν ομόφωνη, προκάλεσε την αντίδραση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, ο οποίος ζήτησε την επανεξέτασή της και την εξάντληση όλων των περιθωρίων ανεύρεσης τεχνικής λύσης για τη διατήρηση των ευρημάτων ως επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου εντός του σταθμού.
Ενστάσεις εξέφρασε και ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης, ο οποίος τόνισε ότι ακόμη κι αν δεν είναι εφικτή η συνύπαρξη, δεν είναι δυνατόν να μεταφερθούν τα ευρήματα τόσο μακριά από την πόλη, αντιπροτείνοντας χώρο στη ΔΕΘ ή στο Νοσοκομείο 424.
Αντιδράσεις πάντως υπήρξαν και σε πολιτικό επίπεδο, με τον ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης να δηλώνει ότι θα κλιμακώσει και θα εντείνει τις ενέργειές του, ενημερώνοντας τους αρμόδιους φορείς και τους πολίτες της Θεσσαλονίκης προκειμένου να διατηρηθούν οι αρχαιότητες φυσικό τους χώρο.

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ. Χθες, πάντως, ο γενικός γραμματέας Δημοσίων Εργων Στράτος Σιμόπουλος εμφανίστηκε διαλλακτικός ως προς τον χώρο όπου θα μετακινηθούν τα ευρήματα, αλλά κατηγορηματικός ως προς τις άλλες αντιπροτάσεις, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε εναλλακτική λύση προτείνεται θα βάλει ταφόπλακα στο μετρό. Από την πλευρά του ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Αττικό Μετρό Χρήστος Τσίτουρας επισήμανε ότι ενδεχόμενη αλλαγή στον σχεδιασμό συνεπάγεται τουλάχιστον δύο με τρία χρόνια καθυστέρηση, δεκάδες επιπλέον εκατομμύρια ευρώ που θα επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό, ενώ δημιουργεί κίνδυνο καταγγελίας της σύμβασης και αποχώρηση των εταιρειών της αναδόχου κοινοπραξίας.
Την άποψη ότι η λύση της μετακίνησης «δεν είναι η άριστη λύση, αλλά η μοναδική», εξέφρασε ο καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ και ακαδημαϊκός, Μιχάλης Τιβέριος, που είναι και σύμβουλος της Αττικό Μετρό. Οπως ανέφερε, για την τοποθέτηση των ευρημάτων απαιτείται έκταση 1.600 τ.μ. που δεν υπάρχει στον σταθμό, ενώ σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο που εξετάστηκε, να διατηρηθούν τμήματα των ευρημάτων σε επίπεδο αποβάθρας με τζάμι, τόνισε ότι το μνημείο δεν πρέπει να διασπαστεί. Ο κ. Τιβέριος, πάντως, άφησε αιχμές ότι ήταν λανθασμένος ο αρχικός σχεδιασμός του έργου, καθώς ήταν από την αρχή γνωστό ότι ο συγκεκριμένος άξονας είχε χαραχθεί πάνω στην Εγνατία Οδό, οπότε ήταν βέβαιο ότι θα αποκαλύπτονταν σημαντικές αρχαιότητες.