25 χρόνια μετρό Θεσσαλονίκης

agelioforos.gr,01/12/2012

Κι αφού τον τελευταίο καιρό ασχοληθήκαμε με τα μεγάλα και σημαντικά, τώρα, που διασφαλίστηκε η σωτηρία μας, τουλάχιστον ώς το επόμενο εξάμηνο, ας ασχοληθούμε με τα μικρά και καθημερινά...

Απέναντι από το γραφείο μου στο Πολυτεχνείο είναι μία μεγάλη πινακίδα, σαν αυτές που συναντώνται σε αρκετά ακόμη εργοτάξια της πόλης: «Εργοτάξιο Μετρό Θεσσαλονίκης». Πριν από είκοσι πέντε χρόνια, στην ίδια θέση, υπήρχε μια άλλη πινακίδα: «Δήμος Θεσσαλονίκης, Εργο: Μετρό Θεσσαλονίκης». Θυμάμαι τις αντιδράσεις για τη διαβόητη «τρύπα του Κούβελα» στη Νέα Εγνατία. Πρωτοστατούσε ο τότε νεαρός και ανερχόμενος δημοτικός σύμβουλος, Σπύρος Βούγιας, ως υπέρμαχος του τραμ. Για κάποια μάλιστα τοπικά μέσα ενημέρωσης (που σήμερα δεν υπάρχουν) το (ψευδές) δίλημμα μετρό ή τραμ είχε πάρει χαρακτήρα ιδεολογικής διαμάχης, ενώ το ουσιαστικό πρόβλημα ήταν η απουσία διασφαλισμένης χρηματοδότησης του έργου. Στα χρόνια που πέρασαν υπήρξε, είναι η αλήθεια, πρόοδος στο θέμα του μετρό. Το 1992, επί υπουργίας κ. Μάνου, αποφασίστηκε το έργο να γίνει με τη μέθοδο της αυτοχρηματοδότησης. Εγινε διεθνής διαγωνισμός, επελέγη ανάδοχος, αλλά, φευ, δεν μπόρεσε να διασφαλίσει τους απαραίτητους πόρους, οπότε το 1997, και υπό την κηδεμονία του τότε ΥΠΕΧΩΔΕ κ. Λαλιώτη, μετά από ενστάσεις και αποφάσεις της Κομισιόν, επελέγη ο δεύτερος υποψήφιος. Το 2003 η τότε ΥΠΕΧΩΔΕ κ. Παπανδρέου ανακοίνωσε την αδυναμία και του δεύτερου αναδόχου, και κατά συνέπεια το θάνατο του μετρό ως αυτοχρηματοδοτούμενου έργου. Το εξήγγειλε δε εκ νέου ως δημόσιο έργο, επιλογή απολύτως λογική, αφού ποτέ δεν μπορεί ένα αστικό μέσο μαζικής μεταφοράς να είναι οικονομικά ανταποδοτικό. Ο διαγωνισμός ευοδώθηκε, το έργο άρχισε και εν συνεχεία, ιδιαίτερα επί ΥΠΕΧΩΔΕ κ. Σουφλιά, είχε επιταχυνθεί, δίνοντας ελπίδες στους κατοίκους της ταλαίπωρης πόλης, ότι το 2012 (έτσι προέβλεπε η σύμβαση) θα ήταν έτοιμο το πρώτο τμήμα του μετρό.

Από το 2008 και μετά, όμως, οι εργασίες άρχισαν να επιβραδύνονται κι από το 2009 το έργο μάλλον χάθηκε στη μαύρη τρύπα του «λεφτά υπάρχουν» και στην αγωνιώδη προσπάθεια αναζήτησης δανεικών. Κι έτσι, φτάσαμε στο εξαιρετικά ενοχλητικό σημείο να περνά στα ψιλά η είδηση ότι το μετρό θα ολοκληρωθεί -Θεού θέλοντος- το 2018.

Στο μεταξύ, τα υπολειτουργούντα εργοτάξια του μετρό έχουν δώσει τη χαριστική βολή σε πολλά καταστήματα στην Εγνατία και στη Δελφών, η κυκλοφορία στραγγαλίζεται, ίσως το μόνο πραγματικά αναπτυξιακό έργο, με τεράστια πολλαπλασιαστικά οφέλη κινδυνεύει να μείνει -κυριολεκτικά- στη μέση και μαζί μ' αυτό τα δισεκατομμύρια που έως τώρα έχουν επενδυθεί στο έργο, τα οποία κυριολεκτικά θα καταπιεί η γη. Είκοσι πέντε χρόνια μετρό Θεσσαλονίκης: Τελικά ούτε μετρό, ούτε τραμ.

ΤΟΥ ΑΓΙ Μ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

καθηγητή Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ